ಇದ� ಸೋಷಿಯಲ� ಮೀಡಿಯಾ ಕಾಲ

೧೮-ಡಿಸೆಂಬರ�-೨೦೧೦ ರಂದ� ಪ�ರಜಾವಾಣಿಯಲ�ಲಿ ಪ�ರಕಟವಾದ ಲೇಖನ

ಚಿತ�ರಕೃಪೆ: ಪ�ರಜಾವಾಣಿ

ಕಳೆದ ಸಹಸ�ರಮಾನದ ಕೊನೆಯ ವರ�ಷದಲ�ಲಿ ಡಾರ�ಸಿ ಡಿ ನ�ಚ�ಚಿ ಎಂಬ ವಿದ�ಯ�ನ�ಮಾನ ಮಾಹಿತಿ ವಿನ�ಯಾಸ ತಂತ�ರಜ�ಞೆ, ಲೇಖಕಿ ‘ಫ�ರ�ಯಾಗ�ಮೆಂಟೆಡ� ಫ�ಯೂಚರ�’ ಎಂಬ ಲೇಖನದಲ�ಲಿ ಮೊಟ�ಟ ಮೊದಲನೆಯ ಬಾರಿಗೆ ಇಂಟರ�ನೆಟ�‌ನ ಎರಡನೇ ಆವೃತ�ತಿ ಎಂಬರ�ಥದಲ�ಲಿ ವೆಬ� 2.0 ಎಂಬ ಪದವನ�ನ� ಬಳಸಿದರ�.

ಅಲ�ಲಿಯ ತನಕ ಸ�ಥಿರವಾಗಿದ�ದ ವೆಬ� ಪ�ಟಗಳ� ಸಂವಹನಾತ�ಮಕವಾಗಿ ಬದಲಾಗ�ತ�ತಿದ�ದ ವಿದ�ಯಮಾನವನ�ನ� ಅವರ� ವಿವರಿಸಿದ�ದರ�. ಅಲ�ಲಿಂದ ಮ�ಂದಿನದ�ದ� ಇತಿಹಾಸ. ಎಲ�ಲೋ ಒಂದ� ಕಡೆ ಕ�ಳಿತ� ಊಡಿಸಿದ ಮಾಹಿತಿಗಳನ�ನ� ಜಾಲಿಗರ� ಓದ�ವ ಸ�ಥಿತಿ ಬದಲಾಯಿತ�. ಓದ�ತ�ತಲೇ ಅದಕ�ಕೆ ಪ�ರತಿಕ�ರಿಯಿಸ�ವ ಅವಕಾಶ ದೊರೆಯಿತ�. ಮಾಹಿತಿಯ ಬಳಕೆದಾರರೇ ಮಾಹಿತಿಯನ�ನೂ ಸೃಷ�ಟಿಸ�ವ ಅವಕಾಶವನ�ನ� ಜಾಲತಾಣಗಳ� ಬಳಸಿಕೊಳ�ಳಲ� ಆರಂಭಿಸಿದ ನಂತರ ಒಂದ� ಮೌನ ಕ�ರಾಂತಿ ನಡೆಯಿತ�. ಅಲ�ಲಿಯ ತನಕ ಜಾಲ ತಾಣಗಳನ�ನ� ನೋಡ�ವ ಅವಕಾಶ ಕಲ�ಪಿಸಿದ�ದ ಬ�ರೌಸರ� ಮಾಹಿತಿಯನ�ನ� ಸೃಷ�ಟಿಸ�ವ ಉಪಕರಣವಾಗಿಯೂ ಬಳಕೆಯಾಯಿತ�.

ವೆಬ� 2.0 ತಂತ�ರಜ�ಞಾನದ ಫಲವಾಗಿ ಉದ�ಭವಿಸಿದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲ ತಾಣಗಳ� ಕೇವಲ ಗೆಳೆಯರ ಮಧ�ಯೆ ಸಂಪರ�ಕ ಕಲ�ಪಿಸ�ವ ಸಾಧನಗಳಾಗಿಯಷ�ಟೇ ಉಳಿಯಲಿಲ�ಲ. ಅವ� ನಿರ�ದಿಷ�ಟ ವಿಚಾರಗಳ ಬಗ�ಗೆ ಚರ�ಚೆ ನಡೆಸ�ವ, ಅಭಿಪ�ರಾಯ ರೂಪಿಸ�ವ ತಾಣಗಳಾಗಿಯೂ ಬದಲಾದವ�. ಈ ಅಭಿಪ�ರಾಯ ರೂಪಿಸ�ವ ಕ�ರಿಯೆ ಈಗ ಕೇವಲ ಜಾಲ ಜಗತ�ತಿಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿ ಉಳಿದಿಲ�ಲ. ಜಾಲ ಪೌರರೆಂದ� ಕರೆಯಬಹ�ದಾದ ನೆಟಿ�ನ�‌ಗಳ ಅಭಿಪ�ರಾಯ ಸಾಂಪ�ರದಾಯಿಕ ಮಾಧ�ಯಮದ ಮೇಲೂ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರ�ತ�ತವೆ ಎಂಬ�ದ� ಇತ�ತೀಚಿನ ರಾಡಿಯಾ ಟೇಪ� ಹಗರಣದಲ�ಲಿ ಬಯಲಾಯಿತ�. ಭಾರತದ ಗೃಹ ಸಚಿವಾಲಯ 2008-09ರ ಅವಧಿಯಲ�ಲಿ ವೈಷ�ಣವಿ ಕಮ�ಯ�ನಿಕೇಶನ�ಸ�‌ನ ಮ�ಖ�ಯಸ�ಥೆ ನೀರಾ ರಾಡಿಯಾರ ದೂರವಾಣಿ ಕರೆಗಳ ಮೇಲೆ ಸ�ಮಾರ� 300 ದಿನಗಳ ಕಾಲ ನಿಗಾ ಇರಿಸಿ ಎಲ�ಲಾ ಸಂಭಾಷಣೆಗಳನ�ನೂ ದಾಖಲಿಸಿತ�ತ�.

ಈ ಟೇಪ�‌ಗಳ� ಬಹಿರಂಗಗೊಂಡ ಮೇಲೆ ಎರಡನೇ ತಲೆಮಾರಿನ ತರಂಗಗ�ಚ�ಛಗಳ ಹರಾಜಿನಲ�ಲಿ ನಡೆದಿರ�ವ ದೊಡ�ಡ ಹಗರಣ ಹೊರಬಂತ�. ಈ ಹಗರಣದ ಕೇಂದ�ರ ಬಿಂದ�ವಾದ ಡಿಎಂಕೆಯ ಎ.ರಾಜಾಗೆ ಸಂಪರ�ಕ ಖಾತೆ ದೊರೆಯ�ವಂತೆ ಮಾಡಲ� ಕೆಲವ� ಪತ�ರಕರ�ತರೂ ಲಾಬಿ ಮಾಡಿದ�ದರ�.

ಈ ವಿಷಯವನ�ನ� ಬಹ�ತೇಕ ಮ�ಖ�ಯವಾಹಿನಿಯ ಮಾಧ�ಯಮಗಳ� ಮರೆತೇ ಬಿಟ�ಟಿದ�ದವ�. ಇದನ�ನ� ಮಾಧ�ಯಮಗಳಿಗೆ ನೆನಪಿಸಿಕೊಟ�ಟದ�ದ� ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲ ತಾಣಗಳ�. ಟ�ವಿಟ�ಟರ�‌ನಲ�ಲಿ ಬರ�ಖಾ ದತ� ಎಂಬ ಹ�ಯಾಶ� ಟ�ಯಾಗ� (# ಚಿಹ�ನೆಯ ಜೊತೆಗೆ ಬರ�ಖಾ ದತ� ಎಂದ� ನಮೂದಿಸಿದರೆ) ಈ ಹಗರಣಕ�ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸಾವಿರಾರ� ಪ�ರತಿಕ�ರಿಯೆಗಳ� ಸಿಗ�ತ�ತವೆ. ಫೇಸ�‌ಬ�ಕ�, ಬ�ಲಾಗ�‌ಗಳ�, ಬ��ಾ ದಾಖಲೆಗಳನೆಲ�ಲಾ ಸೇರಿಸಿದರೆ ಈ ಸಂಖ�ಯೆ ಲಕ�ಷಗಳನ�ನ� ಮೀರ�ತ�ತದೆ.

ಮ�ಖ�ಯವಾಹಿನಿ ಮಾಧ�ಯಮಗಳ ದೊಡ�ಡ ಶಕ�ತಿ ಎಂದರೆ ಅವಕ�ಕೆ ಇರ�ವ ವಿಶ�ವಾಸಾರ�ಹತೆ. ಅವ� ತಪ�ಪ� ಮಾಡಿದಾಗ ಅದನ�ನ� ಪ�ರಶ�ನಿಸ�ವ�ದಕ�ಕೆ ಜನರಿಗೆ ಯಾವ ವೇದಿಕೆಯೂ ಇರಲಿಲ�ಲ. ಸಾಮಾಜಿಕ ತಾಣ ಗಳ� ಅದ ಕ�ಕೊಂದ� ವೇದಿಕೆಯಾಯಿತ�. ಹಗರಣದಲ�ಲಿ ಪಾಲ�ಗೊಂಡ ಪತ�ರಕರ�ತರೂ ಇಂಥ ತಾಣಗಳ ಸದಸ�ಯರಾಗಿದ�ದರಿಂದ ಅವರಿಗೆ ಅಲ�ಲಿಯೂ ಒಂದ� ಇಮೇಜ� ಇದ�ದ�ದರಿಂದ ಅವರೂ ಇದನ�ನ� ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕಾಯಿತ�. ಉಳಿದ ಮಾಧ�ಯಮಗಳ� ತಾವಿನ�ನ� ಸ�ಮ�ಮನೆ ಕ�ಳಿತರೆ ತಮ�ಮ ವಿಶ�ವಾಸಾರ�ಹತೆಯ ಬಗ�ಗೆಯೂ ಸಂಶಯ ಮೂಡಬಹ�ದ� ಎಂದ� ಅನ�ಮಾನಿಸಿದವ�. ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ರಾಡಿಯಾ ರಾಡಿ ನೆಟಿ�ನ�‌ಗಳಲ�ಲದ ಜನರನ�ನೂ ತಲ�ಪಿತ�.

ಭಾರತದ ಮಟ�ಟಿಗೆ ಇದೊಂದ� ದೊಡ�ಡ ಬೆಳವಣಿಗೆಯೇ ಸರಿ. ಇಂಟರ�ನೆಟ� ಬಳಕೆ ಹೆಚ�ಚಿರ�ವ ಪಾಶ�ಚಾತ�ಯ ದೇಶಗಳಲ�ಲಿ ದೊಡ�ಡ ದೊಡ�ಡ ಕಂಪೆನಿಗಳ ಸೇವಾ ಲೋಪವನ�ನೂ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲ ತಾಣಗಳಲ�ಲಿ ಪ�ರತಿಭಟಿಸ�ವ ಮಾದರಿಗಳಿವೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಮರಗಳನ�ನ� ಕಡಿಯ�ವ�ದ�, ಪ�ರಾಣಿಗಳನ�ನ� ಉಳಿಸ�ವ�ದ� ಮ�ಂತಾದ ಅನೇಕ ಹೋರಾಟಗಳಿಗೂ ಈ ಮಾಧ�ಯಮ ಬಳಕೆಯಾಗ�ತ�ತಿದೆ. ಜಗತ�ತಿನ ಯಾವ�ದೋ ಮೂಲೆಗಳಲ�ಲಿ ಕ�ಳಿತಿರ�ವವರನ�ನ� ಒಂದ� ಉದ�ದೇಶಕ�ಕಾಗಿ ಒಂದ�ಗೂಡಿಸ�ವ ಕೆಲಸವನ�ನ� ಈ ಸಾಮಾಜಿಕ ತಾಣಗಳ� ಮಾಡ�ತ�ತವೆ.

ಸಾಂಪ�ರದಾಯಿಕ ಸ�ದ�ದಿಮೂಲಗಳ ಬ�ಡವನ�ನ� ಅಲ�ಗಾಡಿಸ�ವಂತಹ ಸ�ದ�ದಿಯ ವಿಶ�ವಾಸಾರ�ಹತೆಯ ವಿಮರ�ಶೆ ಟ�ವಿಟರ�, ಫೇಸ� ಬ�ಕ�, ಯೂಟ�ಯೂಬ� ಹೀಗೆ ಹತ�ತ� ಹಲವ� ಮ�ಖಗಳಲ�ಲಿ ಅಣ�ಬಾಂಬ�‌ನ ಸ�ಫೋಟದಲ�ಲಿ ಕಾಣ�ವ ವಿದಳನಾ ಕ�ರಿಯೆಯಂತೆ ಮ�ಂದ�ವರಿಯ�ತ�ತದೆ. ಒಬ�ಬ ವ�ಯಕ�ತಿ ತನ�ನ ಟ�ವಿಟರ�, ಬಜ� ಅಥವಾ ಫೇಸ�‌ಬ�ಕ�‌ನಲ�ಲಿ ಬರೆದ ವಿಷಯ ಆತನ ಸಂದೇಶದ ಹಿಂಬಾಲಕರ ಕಂಪ�ಯೂಟರ�, ಮೊಬೈಲ�, ನೆಟ� ಬ�ಕ�, ಲ�ಯಾಪ� ಟಾಪ� ಇತ�ಯಾದಿಗಳ ಪರದೆಯ ಮೇಲೆ ಬರ�ತ�ತಿದ�ದಂತೆಯೇ ಆ ವಿಷಯದ ಪರ ಅಥವಾ ವಿರೋಧಿ ಮಾತ�ಕತೆಗಳ� ಸಂವಾದದ ರೂಪದಲ�ಲಿ ಇಂಟರ�ನೆಟ�‌ನ ಒಡಲ� ತ�ಂಬ�ತ�ತಾ ಹೋಗ�ತ�ತವೆ.

ಒಮ�ಮೆ ಇಂಟರ�ನೆಟ�‌ನಲ�ಲಿ ಸ�ದ�ದಿಯೊಂದ� ಮೂಡಿದರೆ ಅದನ�ನ� �ನೇ ಮಾಡಿದರೂ ಅಳಿಸಲಾಗದ�. ಇನ�ನ� ಜೇಬ�ತ�ಂಬಿಸಿ ಇತರರ ಬಾಯಿಮ�ಚ�ಚಿಸ�ವ�ದ� ಸಾಧ�ಯವೇ ಇಲ�ಲವೆನ�ನಿ. ಒಂದೆಡೆ ನಡೆದ ಘಟನೆಗಳನ�ನ� ತಮ�ಮ ಮೊಬೈಲ� ಫೋನ�, ಲ�ಯಾಪ�‌ಟಾಪ�‌ಗಳಲ�ಲಿ ರೆಕಾರ�ಡ� ಮಾಡಿ, ಫೋನಿನಲ�ಲೇ ಇರ�ವ ಇಂಟರ�ನೆಟ� ಕನೆಕ�ಷನ� ಬಳಸಿ ಕೆಲವೇ ನಿಮಿಷಗಳಲ�ಲಿ ಇತರರ� ಧ�ವನಿ , ದೃಶ�ಯ ಅಥವಾ ಬ�ಲಾಗ� ಲೇಖನಗಳ ಮ�ಖೇನ ಸ�ಪಂದಿಸ�ವಂತೆ ಮಾಡ�ವ�ದ� ಇಂದ� ಸ�ಲಭಸಾಧ�ಯ.

ಅರಳಿ ಕಟ�ಟೆಯಲ�ಲಿ ಕೂತ� ಹರಟ�ವ ಹಾಗೂ ರಾಜ�ಯ ಹಾಗೂ ದೇಶದ ಸ�ದ�ದಿಗಳ ಬಗ�ಗೆ ವಿಚಾರವಿನಿಮಯ ಮಾಡಿಕೊಂಡ� ಅದಕ�ಕೆ ನಮ�ಮದೇನಾದರೂ ಕಾಣಿಕೆ ಕೊಡಲಿಕ�ಕೆ ಸಾಧ�ಯವೇ ಎಂದ� ಯೋಚಿಸಿ, ಪತ�ರವ�ಯವಹಾರ ಮ�ಖೇನ ವ�ಯವಹರಿಸಿ ವರ�ಷಗಟ�ಟಲೆ ಕಾದ� ಕೂರ�ವ ದಿನಗಳಲ�ಲಿ ಈಗ ನಾವಿಲ�ಲ. ಹಳ�ಳಿಗನೂ ಇಂದ� ವಿಶ�ವದ ಇನ�ಯಾವ�ದೋ ಮೂಲೆಯ ವಿಜ�ಞಾನಿಯ ನೆರವನ�ನ� ಪಡೆದ� ತನ�ನ ಉತ�ಪತ�ತಿಯನ�ನ� ಹೆಚ�ಚಿಸಿಕೊಳ�ಳ�ವ ಕಾಲವಿದ�.

ಅದಕ�ಕವನ� ಸ�ಥಿರ ದೂರವಾಣಿಯ ಗೋಜಿಗೂ ಹೋಗ�ವಂತಿಲ�ಲ. ತನ�ನ ಕಿಸೆಯಲ�ಲಿನ ಮೊಬೈಲ� ತೆರೆದ� ಇಂಟರ�ನೆಟ� ಮೂಲಕ ತನ�ನ ‘ಅಂತರ ರಾಷ�ಟ�ರೀಯ’ ಗೆಳೆಯರ ಸಂಗ ಬೆಳೆಸಬಹ�ದ�. ಸರಿ ತಪ�ಪ�ಗಳನ�ನ� ಗ�ರಹಿಸಿ ತನ�ನ ದೇಶವನ�ನಾಳ�ವ ಜವಾಬ�ದಾರಿ ಹೊತ�ತ ನಾಯಕನನ�ನೂ ಎಚ�ಚರಿಸಬಹ�ದ�. ತನಗೆ ಹಕ�ಕಿನಿಂದ ದೊರೆಯಬೇಕಿದ�ದ ಸ�ದ�ದಿ ತನ�ನೆಡೆಗೆ ತರದಿದ�ದಲ�ಲಿ ಮಾಧ�ಯಮವನ�ನೂ ತರಾಟೆಗೆ ತೆಗೆದ�ಕೊಳ�ಳಬಹ�ದ�.

ಸೋಷಿಯಲ� ಮೀಡಿಯಾ ಜನರ ನಿತ�ಯದ ನಿಯತ ಹವ�ಯಾಸವಾಗಿ ಬೆಳೆಯ�ತ�ತಿದೆ. ಅದಕ�ಕೆ ಸಾಂಪ�ರದಾಯಿಕ ಮಾಧ�ಯಮಗಳ ಸ�ದ�ದಿ ಹರಿವಿನಷ�ಟ� ಪ�ರಭಾವ ಬೀರಲ� ಇನ�ನೂ ಅದಕ�ಕೆ ತಂತ�ರಜ�ಞಾನದ ಪ�ರಸರಣೆಯ ದೃಷ�ಟಿಯಿಂದ ಸಾಧ�ಯವಾಗದೇ ಇದ�ದರೂ, ವಿದ�ಯಾವಂತರ ನಡ�ವೆ ಬಹಳಷ�ಟ� ಬಳಕೆಯಲ�ಲಿದೆ. ಮ�ಖ�ಯವಾಹಿನಿ ಮಾಧ�ಯಮಗಳಿಗೆ ಸೋಷಿಯಲ� ಮೀಡಿಯಾ ಸ�ದ�ದಿ ಸಂಗ�ರಹ, ವಿನಿಮಯಕ�ಕೆ ಎಷ�ಟೇ ಸಹಾಯ ಮಾಡ�ವ�ದರ ಜೊತೆಗೆ ಅವ� ತಪ�ಪ� ಮಾಡಿದಾಗ ಅವ�ಗಳನ�ನ� ಎಚ�ಚರಿಸಲ�, ತಪ�ಪನ�ನ� ಎತ�ತಿತೋರಿಸಲ�, ಈ ಕ�ರಿತಂತೆ ಅಭಿಪ�ರಾಯ ರೂಪಿಸಲೂ ಇದೇ ತಂತ�ರಜ�ಞಾನ ಬಳಕೆಯಾಗ�ತ�ತದೆ. ರಾಡಿಯಾ ಟೇಪ� ಪ�ರಕರಣದಲ�ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಮಾಧ�ಯಮಗಳ� ಸೋಷಿಯಲ� ಮೀಡಿಯಾದಿಂಂದ ಪಾಠ ಕಲಿತಿವೆ. ಅನೇಕ ಬಳಕೆದಾರರ ಸಂಘಟನೆಗಳ� ಭಾರೀ ಉದ�ಯಮಗಳಿಗೆ ಇದೇ ತಂತ�ರದ ಮೂಲಕ ಪಾಠ ಕಲಿಸಿವೆ. ಮ�ಂದಿನ ದಿನಗಳಲ�ಲಿ ಈ ಸಾಧ�ಯತೆಯ ಇನ�ನಷ�ಟ� ಮ�ಖಗಳ� ಅನಾವರಣಗೊಳ�ಳಬಹ�ದ�.

ಪರರ ಕೈಯಲ�ಲಿ ನಮ�ಮಪಾಸ�‌ವರ�ಡ�


ನಿನ�ನೆ ರಾತ�ರಿ ಪಾರ�ಟಿಯಲ�ಲಿ ಸಿಕ�ಕವನ� ಇಂದ� ಬೆಳಗಾಗ�ವ ಹೊತ�ತಿಗೆ ಲಂಡನ� ತಲ�ಪಿರಲ� ಸಾಧ�ಯವೇ ಇಲ�ಲ ಎಂದ� ಗೊತ�ತಿದ�ದ ನಾನ� ತಕ�ಷಣ ಅವನಿಗೆ ಫೋನ� ಮಾಡಿದರೆ ನಿದ�ರೆಗಣ�ಣಿನಲ�ಲೇ ಫೋನ� ಎತ�ತಿಕೊಂಡ� ಬೆಳ�ಳಂಬೆಳಗ�ಗೆ �ನ� ನಿನ�ನ ಕಿರಿಕಿರಿ ಎಂದ� ಗೊಣಗಲಾರಂಭಿಸಿದ.
ಬೆಳಿಗ�ಗೆ ಎದ�ದ� ಮೇಲ� ಚೆಕ� ಮಾಡಿದರೆ ಗೆಳೆಯನ ಮೇಲ�. ಸಬ�ಜೆಕ�ಟ� ಲೈನ�‌ನಲ�ಲಿದ�ದ ವಿಷಯ ನೋಡಿ ಗಾಬರಿಯಾಗಿ ಮೇಲ� ತೆರೆದರೆ ‘ನಾನ� ನಿನ�ನೆಯಷ�ಟೇ ಲಂಡನ�‌ಗೆ ಬಂದೆ. ನಿನಗೆ ತಿಳಿಸಲೂ ಸಾಧ�ಯವಾಗಿರಲಿಲ�ಲ. ನನ�ನ ಬ�ಯಾಗ� ಕಳೆದ� ಹೋಗಿದೆ. ಪಾಸ�‌ಪೋರ�ಟ�, ಕ�ರೆಡಿಟ� ಕಾರ�ಡ� ಎಲ�ಲವೂ ಅದರಲ�ಲೇ ಇತ�ತ�. ನನ�ನ ಕಿಸೆಯಲ�ಲಿದ�ದ ಸ�ವಲ�ಪ ದ�ಡ�ಡ� ಬಿಟ�ಟರೆ ಬೇರೆ ದ�ಡ�ಡೂ ಇಲ�ಲ. ಅದೃಷ�ಟವಶಾತ� ನನ�ನ ಒಂದ� ಡೆಬಿಟ� ಕಾರ�ಡ� ಪರ�ಸ�‌ನಲ�ಲೇ ಇದೆ. ದಯವಿಟ�ಟ� ನನ�ನ ಅಕೌಂಟಿಗೆ 100 ಪೌಂಡ� ಟ�ರಾನ�ಸ�‌ಫರ� ಮಾಡ�. ಬಂದ ತಕ�ಷಣ ಕೊಡ�ತ�ತೇನೆ’.
ನಿನà³�ನೆ ರಾತà³�ರಿ ಪಾರà³�ಟಿಯಲà³�ಲಿ ಸಿಕà³�ಕವನà³� ಇಂದà³� ಬೆಳಗಾಗà³�ವ ಹೊತà³�ತಿಗೆ ಲಂಡನà³� ತಲà³�ಪಿರಲà³� ಸಾಧà³�ಯವೇ ಇಲà³�ಲ ಎಂದà³� ಗೊತà³�ತಿದà³�ದ ನಾನà³� ತಕà³�ಷಣ ಅವನಿಗೆ ಫೋನà³� ಮಾಡಿದರೆ ನಿದà³�ರೆಗಣà³�ಣಿನಲà³�ಲೇ ಫೋನà³� ಎತà³�ತಿಕೊಂಡà³� ಬೆಳà³�ಳಂಬೆಳಗà³�ಗೆ à²�ನà³� ನಿನà³�ನ ಕಿರಿಕಿರಿ ಎಂದà³� ಗೊಣಗಲಾರಂಭಿಸಿದ. ಅವನ ಗೊಣಗಾಟದ ಮಧà³�ಯೆಯೇ “ನಿನà³�ನ ಇ-ಮೇಲà³� ಹà³�ಯಾಕà³� ಆಗಿದೆ. ನಿನà³�ನ ಅಡà³�ರೆಸà³� ಬà³�ಕà³�‌ನಲà³�ಲಿದà³�ದ ಎಲà³�ಲರಿಗೂ ನೀನà³� ಲಂಡನà³�‌ನಲà³�ಲಿ ಬà³�ಯಾಗà³�, ಪಾಸà³�‌ಪೋರà³�ಟà³� ಕಳೆದà³�ಕೊಂಡà³� ಅನಾಥನಾಗಿದà³�ದೀಯ ಎಂಬ ಸಂದೇಶ ಹೋಗಿದೆ. 
ಅರà³�ಜೆಂಟà³� ಈ  à²…ಕೌಂಟà³�‌ಗೆ ಕಳà³�ಹಿಸಿ ಎಂದ ಒಂದà³� ನಂಬರà³� ಕೂಡಾ ಕೊಟà³�ಟಿದà³�ದಾರೆâ€� ಎಂದà³� ವಿವರಿಸಿದಾಗ ಅವನ ನಿದà³�ರೆ ಸಂಪೂರà³�ಣ ಬಿಟà³�ಟà³� ಹೋಯಿತà³�. ಅದೃಷà³�ಟವಶಾತà³� ಅವನಲà³�ಲಿ ಅಡà³�ರೆಸà³� ಬà³�ಕà³�‌ನ ನಕಲೊಂದà³� ಕಂಪà³�ಯೂಟರà³�‌ನಲà³�ಲೇ ಇದà³�ದà³�ದರಿಂದ ತನà³�ನ ಇನà³�ನೊಂದà³� ಇ-ಮೇಲà³� à²�ಡಿ ಬಳಸಿ ಎಲà³�ಲರಿಗೂ ತನà³�ನ ಮೇಲà³� ಹà³�ಯಾಕà³� ಆಗಿದೆ. ಯಾರೂ ದà³�ಡà³�ಡà³� ಕಳà³�ಹಿಸಬೇಡಿ ಎಂಬ ಸಂದೇಶ ಕಳà³�ಹಿಸಿದ. ಯಾರೂ ಹಣ ಕಳೆದà³�ಕೊಳà³�ಳà³�ವ ಸಂದರà³�ಭ ಎದà³�ರಾಗಲಿಲà³�ಲ.
ಭಯೋತ�ಪಾದಕ ಇ-ಮೇಲ�

ಮà³�ಂಜಾನೆ 4:30 ರ ಸಮಯ, ಹೊರಗೆ ಯಾರೋ ಬಾಗಿಲà³� ತಟà³�ಟà³�ತà³�ತಿರà³�ವ ಸದà³�ದà³�. ಬಾಗಿಲ ಬಳಿಯ ಕಿಟಕಿ ತೆಗೆದà³� ನೋಡà³�ತà³�ತಿದà³�ದವನಿಗೆ ಮನೆಯಿಂದಾಚೆ ನಿಂತಿದà³�ದ ಪೋಲೀಸà³� ಪೇದೆ ಕಂಡà³� ಭಯವಾಯಿತà³�. ಈ ಹೊತà³�ತಿಗೆ ನಮà³�ಮ ಕಂಪೆನಿಯ ಮà³�ಖà³�ಯಸà³�ಥರ ಆದೇಶವೂ ಫೋನà³�‌ನಲà³�ಲೇ  à²¬à²‚ತà³� ‘ಪೊಲೀಸಿನವರಿಗೇನೋ ಹೆಲà³�ಪà³� ಬೇಕಂತೆ ಸà³�ವಲà³�ಪ ಹೋಗಿ ಬನà³�ನಿ’.
ಸà³�ಟೇಷನà³�‌ಗೆ ಹೋದ ಮೇಲೆ ವಿಷಯ ಬಹಳ ಸರಳ ಎಂದà³� ಅರà³�ಥವಾಯಿತà³�. ಸà³�ಫೋಟವೊಂದರ ಬೆದರಿಕೆ ಇರà³�ವ ಇ-ಮೇಲà³� ನಮà³�ಮ ಪà³�ರದೇಶದ ಯಾವà³�ದೋ ಕಂಪà³�ಯೂಟರà³�‌ನಿಂದ ಹೋಗಿತà³�ತà³�. ಇಂಟರà³�ನೆಟà³� ಸೇವೆ ಒದಗಿಸà³�ವ ಕಂಪೆನಿಯವರà³� à²�.ಪಿ. ನಂಬರà³� ಕೊಟà³�ಟà³� ಪà³�ರದೇಶ ಹೇಳಿದà³�ದರೇ ಹೊರತà³� ಯಾವ ಕಂಪà³�ಯೂಟರà³�‌ನಿಂದ ಹೋಯಿತà³� ಎಂಬà³�ದನà³�ನà³� ಕಂಡà³� ಹಿಡಿಯà³�ವà³�ದà³� ನಮà³�ಮಿಂದಾಗದ ವಿಷಯ ಎಂದà³� ಕೈಚೆಲà³�ಲಿದà³�ದರà³�. ಅವರà³� ಹಾಗೆ ಮಾಡಿದà³�ದಕà³�ಕೂ ಕಾರಣವಿತà³�ತà³�. ಹಿಂದೊಮà³�ಮೆ ತಪà³�ಪà³� à²�.ಪಿ.ಕೊಟà³�ಟà³� ಕೈ ಸà³�ಟà³�ಟà³�ಕೊಂಡಿದà³�ದ ಕಂಪೆನಿಯದà³�. ಆಗ ನಿರಪರಾಧಿಯೊಬà³�ಬ ಹಲವà³� ತಿಂಗಳà³� ಜೈಲಿನಲà³�ಲಿ ಇರಬೇಕಾದ ಸà³�ಥಿತಿ ಬಂದಿತà³�ತà³�. 
ಹಾಗಾಗಿ ಅವರà³� ಈ ಬಗೆಯ à²�ಡೆಂಟಿಟಿ ಕಳà³�ಳತನ ಕಂಡà³�ಹಿಡಿಯà³�ವ ಪರಿಣತರà³� ಬೇರೆಯೇ ಇರà³�ತà³�ತಾರೆಂದà³� ಹೇಳಿದà³�ದರà³�. ಅದà³� ಸà³�ತà³�ತಿ ಬಳಸಿ ನಮà³�ಮ ಬಳಿಗೆ ಬಂದಿತà³�ತà³�. ಪೊಲೀಸರಿಗೂ ಮತà³�ತೊಮà³�ಮೆ ತಪà³�ಪà³� ಮಾಡಿ ಟೀಕೆಗೆ ಗà³�ರಿಯಾಗà³�ವ ಮನಸà³�ಸಿರಲಿಲà³�ಲ. ಪೊಲೀಸರ ಪà³�ರಾಥಮಿಕ ತನಿಖೆಯಲà³�ಲೇ ಇಮೇಲà³� ಕಳà³�ಹಿಸಿರಬಹà³�ದೆಂದà³� ಭಾವಿಸಲಾಗಿದà³�ದ ವà³�ಯಕà³�ತಿ ಮà³�ಗà³�ಧ ಎಂದà³� ತಿಳಿದà³�ಬಂದಿತà³�ತà³�. ಆದರೆ ಅವನನà³�ನà³�  à²ªà³‚ರà³�ಣ ನಂಬಲà³� ಸಾಧà³�ಯವಿಲà³�ಲದ ಸà³�ಥಿತಿ ಪೊಲೀಸರದà³�ದà³�. ತಾಂತà³�ರಿಕ ವಿವರಗಳನà³�ನà³� ಸಂಗà³�ರಹಿಸà³�ತà³�ತಾ ಹೋದಂತೆ ಆತ ಮà³�ಗà³�ಧ ಎಂದà³� ತಿಳಿಯಿತà³�.
ಆತ ಬಳಸà³�ತà³�ತಿದà³�ದ ಕಂಪà³�ಯೂಟರà³� ಯಾವ ರೀತಿಯಲà³�ಲೂ ಸà³�ರಕà³�ಷಿತವಾಗಿರಲಿಲà³�ಲ.  à²…ಷà³�ಟೇನೂ ತಂತà³�ರಜà³�ಞಾನ ತಿಳಿಯದ ಆತ ತನà³�ನ ವೈರà³�‌ಲೆಸà³� ಲà³�ಯಾನà³� ಸೌಲಭà³�ಯವಿರà³�ವ ಲà³�ಯಾಪà³�‌ಟಾಪà³� ಬಳಕೆಗೆ ಅನà³�ಕೂಲವಾಗà³�ವಂತೆ ವೈರà³�‌ಲೆಸà³� ಮೋಡೆಮà³� ಖರೀದಿಸಿದà³�ದ ಆತ ಅದನà³�ನà³� ಪಾಸà³�‌ವರà³�ಡà³� ಹಾಕಿ ಸà³�ರಕà³�ಷಿತವಾಗಿಟà³�ಟರಲಿಲà³�ಲ. ಸà³�ತà³�ತಮà³�ತà³�ತಲಿನ ಮನೆಯವರೆಲà³�ಲರೂ ಅದನà³�ನà³� ಆರಾಮವಾಗಿ ಬಳಸಬಹà³�ದಿತà³�ತà³�. ಅನà³�‌ಲಿಮಿಟೆಡà³� ಚಂದಾದಾರನಾಗಿದà³�ದರಿಂದ ಇಂಟರà³�ನೆಟà³� ಬಿಲà³�‌ನಲà³�ಲೂ ಆತನಿಗೆ ದà³�ರà³�ಬಳಕೆ ಗೊತà³�ತಾಗà³�ವಂತಿರಲಿಲà³�ಲ. 
ಪಾಸ�‌ವರ�ಡ� ಕದಿಯ�ವ�ದ� ಹೀಗೆ

ಮೊದಲ ಪà³�ರಕರಣದಲà³�ಲಿ ಇ-ಮೇಲà³� ಹà³�ಯಾಕà³� ಮಾಡಿದà³�ದರà³�. ಎರಡನೇ ಪà³�ರಕರಣದಲà³�ಲಿ ಅಸà³�ರಕà³�ಷಿತ ಇಂಟರà³�ನೆಟà³� ಸಂಪರà³�ಕವನà³�ನà³� ಭಯೋತà³�ಪಾದಕರà³� ಬಳಸಿಕೊಂಡಿದà³�ದರà³�. ತಂತà³�ರಜà³�ಞಾನ ಮಾಹಿತಿಯ ಹೆಬà³�ಬಾಗಿಲನà³�ನà³� ತೆರೆದಿಟà³�ಟಿರà³�ವಂತೆಯೇ ನಮà³�ಮ ವೈಯಕà³�ತಿಕ ಮಾಹಿತಿಗಳನà³�ನà³� ಕದಿಯà³�ವ ಅವಕಾಶವನà³�ನೂ ಒದಗಿಸಿಕೊಟà³�ಟಿದೆ. ಪಾಸà³�‌ವರà³�ಡà³� ಹೇಗೆ ಕದಿಯà³�ವà³�ದà³�…? ಈ ಪà³�ರಶà³�ನೆಯನà³�ನà³� ಗೂಗà³�ಲà³�‌ನಲà³�ಲಿ ಹಾಕಿದರೆ ಯಾವ ಇ-ಮೇಲà³� ಅನà³�ನೂ ಬೇಕಾದರೂ ಹà³�ಯಾಕà³� ಮಾಡà³�ವ ತಂತà³�ರಾಂಶಗಳà³� ನಮà³�ಮಲà³�ಲಿ ಲಭà³�ಯ ಎಂಬ ನೂರೆಂಟà³� ಲಿಂಕà³�‌ಗಳà³� ನಿಮà³�ಮ ಮà³�ಂದೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳà³�ಳà³�ತà³�ತವೆ. ತಮಾಷೆ ಎಂದರೆ ಇದೂ ಸà³�ಳà³�ಳà³�. ಅಕà³�ಷರ, ಚಿಹà³�ನೆ, ಸಂಖà³�ಯೆಗಳ ಅಗಣಿತ ಜೋಡಣೆಯನà³�ನà³� ಒಂದೊಂದಾಗಿ ಪà³�ರಯತà³�ನಿಸà³�ತà³�ತಾ ಹೋಗà³�ವ ತಂತà³�ರಾಂಶ ರೂಪಿಸಲà³� ಸಾಧà³�ಯ. ಆದರೆ ಅದà³� ಎಲà³�ಲಾ ಪಾಸà³�‌ವರà³�ಡà³�‌ಗಳನà³�ನೂ ಭೇದಿಸà³�ತà³�ತದೆ ಎಂಬà³�ದà³� ಸಂಪೂರà³�ಣ ನಿಜವಲà³�ಲ. ಕಳà³�ಳರà³� ಈ ಬಗೆಯ ಸಾಫà³�ಟà³�‌ವೇರà³�‌ಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚà³�ಚà³� ಸà³�ಲಭವಾಗಿ ಮತà³�ತà³� ಕರಾರà³�ವಕà³�ಕಾಗಿ ಪಾಸà³�‌ವರà³�ಡà³� ಭೇದಿಸà³�ವ ತಂತà³�ರಗಳನà³�ನà³� ಬಳಸà³�ತà³�ತಾರೆ.
ಸೋಷಿಯಲà³� ನೆಟà³�‌ವರà³�ಕಿಂಗà³� ತಾಣಗಳಾದ ಫೇಸà³�‌ಬà³�ಕà³�, ಆರà³�ಕà³�ಟà³� ನಂಥವà³�ಗಳಲà³�ಲಿ ಅಗತà³�ಯಕà³�ಕಿಂತ ಹೆಚà³�ಚà³� ಮಾಹಿತಿ ನೀಡà³�ವವರ ಪಾಸà³�‌ವರà³�ಡà³�‌ಗಳನà³�ನà³� ಕದಿಯà³�ವà³�ದà³� ಸà³�ಲಭ. ಈ ತಾಣಗಳ ಪà³�ರೈವಸಿ ಪಾಲಿಸಿ ಅಥವಾ ಖಾಸಗಿ ವಿವರಗಳ ನಿರà³�ವಹಣೆಯ ವಿಧಾನಗಳನà³�ನà³� ತಿಳಿದà³�ಕೊಳà³�ಳದೆ ನಾವà³� ಓದಿದ ಶಾಲೆ, ಗೆಳೆಯರà³�, ಹà³�ಟà³�ಟಿದ ದಿನಾಂಕ, ಹà³�ಟà³�ಟೂರà³�, ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ, ಮಾಡà³�ತà³�ತಿರà³�ವ ಸಂಸà³�ಥೆಗಳ ವಿವರಗಳನà³�ನೆಲà³�ಲಾ ಅಲà³�ಲಿ ಬರೆದಿಟà³�ಟರೆ ಅಪಾಯ ಕಟà³�ಟಿಟà³�ಟ ಬà³�ತà³�ತಿ. ಫೇಸà³�‌ಬà³�ಕà³�‌ನಂಥ ತಾಣಗಳà³� ಇದà³�ದಕà³�ಕಿದà³�ದಂತೇ ತಮà³�ಮ ಪà³�ರೈವಸಿ ಪಾಲಿಸಿಗಳನà³�ನà³� ಬದಲಾಯಿಸಿ ನಿಮà³�ಮ ಖಾಸಗಿ ವಿಷಯಗಳನà³�ನà³� ರಾತà³�ರೋರಾತà³�ರಿ ಬಹಿರಂಗಗೊಳಿಸಿಬಿಡà³�ವ ಅಪಾಯವೂ ಇರà³�ತà³�ತದೆ. ಫೇಸà³�‌ಬà³�ಕà³� ಇತà³�ತೀಚೆಗಷà³�ಟೇ ಇಂಥ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿತà³�ತà³�. ನಿರà³�ದಿಷà³�ಟ ವಿಷಯಗಳನà³�ನà³� ನಿರà³�ದಿಷà³�ಟ ಜನರಿಗೆ ಮಾತà³�ರ ತಿಳಿಸà³�ವ ಸೌಲಭà³�ಯದ ಸೂಕà³�ಷà³�ಮಗಳ ಅರಿವಿಲà³�ಲದೆ ಹಲವರà³� ಎಲà³�ಲವನà³�ನೂ ಎಲà³�ಲರೂ ನೋಡಲà³� ಬಿಟà³�ಟà³� ಬಿಟà³�ಟಿರà³�ತà³�ತಾರೆ.  à²¬à²¹à²³à²·à³�ಟà³� ಜನರà³� ತಮà³�ಮ ಹà³�ಟà³�ಟಿದ ವರà³�ಷ, ದಿನಾಂಕ, ಮಕà³�ಕಳ ಹೆಸರà³�, ಪತà³�ನಿ ಅಥವಾ ಪತಿಯ ಹೆಸರà³�, ಇಷà³�ಟವಾಗà³�ವ ಲೇಖಕ, ಪà³�ಸà³�ತಕದ ಶೀರà³�ಷಿಕೆಯನà³�ನೇ ಪಾಸà³�‌ವರà³�ಡà³� ಮಾಡಿಕೊಂಡಿರà³�ತà³�ತಾರೆ. ಪಾಸà³�‌ವರà³�ಡà³� ಕಳà³�ಳರà³� ಬಯಸà³�ವà³�ದೂ ಇದನà³�ನೇ. ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ನೀವà³� ಮನೆಯಲà³�ಲಿ ಕà³�ಳಿತಿರà³�ವಾಗಲೇ ನಿಮà³�ಮ ಇ-ಮೇಲà³�‌ನಿಂದ ನಿಮà³�ಮ ಗೆಳೆಯರಿಗೆಲà³�ಲಾ ಅರà³�ಜೆಂಟà³� ದà³�ಡà³�ಡà³� ಕಳà³�ಹಿಸಿಕೊಡà³� ಎಂಬ ಸಂದೇಶಗಳà³� ಹೋಗಿಬಿಡಬಹà³�ದà³�.
ಸಾಮಾನ�ಯವಾಗಿ ಇ-ಮೇಲ� ಕಳ�ಳರ� ಮೊದಲಿಗೆ ಮಾಡ�ವ ಕೆಲಸವೆಂದರೆ ನೀವ� ಇ-ಮೇಲ� ಖಾತೆ ಸೃಷ�ಟಿಸ�ವ ವೇಳೆ ನೀಡಿರ�ವ ಪರ�ಯಾಯ ಇ-ಮೇಲ� ವಿಳಾಸವನ�ನ� -ಬದಲಾಯಿಸ�ವ�ದ�. ಇದರಿಂದಾಗಿ ನೀವ� ಹೊಸ ಪಾಸ�‌ವರ�ಡ�‌ಗಾಗಿ ಅಪೇಕ�ಷಿಸಿದರೆ ಅದ� ನಿಮಗೆ ದೊರೆಯ�ವ�ದೇ ಇಲ�ಲ. ಇಂಥ ಸಂದರ�ಭದಲ�ಲಿ ಕೊನೆಗೆ ಉಳಿಯ�ವ�ದ� ಒಂದೇ ಮಾರ�ಗ. ನೀವ� ಇ-ಮೇಲ� ಸೇವೆಯನ�ನ� ಪಡೆದಿರ�ವ ಸಂಸ�ಥೆಯನ�ನ� ಸಂಪರ�ಕಿಸಿ ಈ ಕ�ರಿತಂತೆ ದೂರ� ಕೊಡ�ವ�ದ�. ಮತ�ತೆ ನಿಮ�ಮ ಹಳೆಯ ಇ-ಮೇಲ� ವಿಳಾಸವನ�ನ� ಪಡೆಯಲ� ಮತ�ತಷ�ಟ� ಸರ�ಕಸ�‌ಗಳ ಅಗತ�ಯವೂ ಇದೆ. ನೀವ� ನಿಯತವಾಗಿ ಸಂಪರ�ಕಿಸ�ತ�ತಿರ�ವ ನಾಲ�ಕಾರ� ವಿಳಾಸಗಳ� ಇತ�ಯಾದಿ ಹಲವ� ವಿವರಗಳನ�ನ� ನಿಮ�ಮಿಂದ ಪಡೆದ� ನಿಮಗೆ ಮತ�ತೆ ಅದೇ ವಿಳಾಸವನ�ನ� ಅವರ� ಒದಗಿಸ�ತ�ತಾರೆ. ನೀವ� ದೂರ�ಕೊಟ�ಟ ತಕ�ಷಣ ನಿಮ�ಮ ಹ�ಯಾಕ� ಆದ ವಿಳಾಸವನ�ನ� ಸ�ಥಗಿತಗೊಳಿಸ�ವ�ದರಿಂದ ಇ-ಮೇಲ�‌ನ ದ�ರ�ಬಳಕೆ ತಪ�ಪ�ತ�ತದೆ.
ಸ�ರಕ�ಷಾ ಮಾರ�ಗ

ಸà³�ರಕà³�ಷಿತ ಪಾಸà³�‌ವರà³�ಡà³�‌ಗಳà³� ಹೇಗಿರಬೇಕà³� ಎಂಬà³�ದಕà³�ಕೆ ನೂರೆಂಟà³� ಸಲಹೆಗಳಿವೆ. ಸಾಮಾನà³�ಯರà³� ಮಾಡಬಹà³�ದಾದ ಕೆಲಸವೆಂದರೆ ನೀವà³� ಕೊಟà³�ಟಿರà³�ವ ಪಾಸà³�‌ವರà³�ಡà³�‌ನಲà³�ಲಿ ಅಕà³�ಷರಗಳà³�, ಚಿಹà³�ನೆಗಳà³� ಮತà³�ತà³� ಅಂಕೆಗಳà³� ಇರà³�ವಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳà³�ಳà³�ವà³�ದà³�. ಇವಕà³�ಕೂ ಸಾರà³�ವಜನಿಕವಾಗಿ ಲಭà³�ಯವಿರà³�ವ ನಿಮà³�ಮ ವೈಯಕà³�ತಿಕ ವಿವರಗಳಿಗೂ ಸಂಬಂಧವಿರಬಾರದà³�. ಹಾಗೆಂದà³� ಬà³�ಯಾಂಕà³� ಅಕೌಂಟà³�‌ನ ನಂಬರà³� ನಿಮà³�ಮ ಪಾಸà³�‌ವರà³�ಡà³�‌ನಲà³�ಲಿ ಇರà³�ವಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳà³�ಳà³�ವà³�ದಲà³�ಲ….! ಹಾಗೆ ಮಾಡಿದರೆ ನಿಮà³�ಮ ಸà³�ಥಿತಿ ಬಾಣಲೆಯಿಂದ ಬೆಂಕಿಗೆ ಬಿದà³�ದಂತಾಗà³�ತà³�ತದೆ.
ಇ-ಮೇಲà³�‌ನಲà³�ಲಿ ನಿಮಗೆ ಬರà³�ವ ಸಂದೇಶಗಳನà³�ನà³� ಸೂಕà³�ಷà³�ಮವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಿ. ನಿಮà³�ಮ ಬà³�ಯಾಂಕà³�‌ನಿಂದ ನಿಮಗೆ ಇ-ಮೇಲà³� ಬಂದಿದà³�ದರೆ ಅದಕà³�ಕೆ ಉತà³�ತರಿಸà³�ವ ಮೊದಲà³� ಅವರà³� ಯಾವ ವಿವರಗಳನà³�ನà³� ಕೇಳಿದà³�ದಾರೆ? ಆ ವಿವರಗಳà³� ಅವರಿಗೇಕೆ ಬೇಕಾಗಿರಬಹà³�ದà³� ಎಂಬà³�ದರ ಸà³�ವಲà³�ಪ ಯೋಚಿಸಿ. ಯಾವ ಬà³�ಯಾಂಕà³� ಕೂಡಾ ನಿಮà³�ಮಿಂದ ವೈಯಕà³�ತಿಕ ವಿವರಗಳà³�, ಖಾತೆ ಸಂಖà³�ಯೆ ಅದರ ಪಾಸà³�‌ವರà³�ಡà³� ಇತà³�ಯಾದಿಗಳನà³�ನಂತೂ ಇ-ಮೇಲà³�‌ನಲà³�ಲಿ ಕೇಳà³�ವà³�ದಿಲà³�ಲ. ಈ ರೀತಿಯ ಸೂಕà³�ಷà³�ಮವಲà³�ಲದ ವಿವರಗಳನà³�ನà³� ಕೇಳಿದà³�ದರೂ ಅದà³� ಬà³�ಯಾಂಕà³�‌ನಿಂದಲೇ ಬಂದಿದೆ ಎಂಬದನà³�ನà³� ಖಚಿತ ಪಡಿಸಿಕೊಂಡ ನಂತರವಷà³�ಟೇ ಉತà³�ತರಿಸಬೇಕà³�. ನಿಮà³�ಮ ಬà³�ಯಾಂಕà³�‌ನ ಹೆಸರಿನಲà³�ಲಿ ಒಂದà³� ಅಕà³�ಷರಲೋಪವಾಗಿದà³�ದರೂ ಅದà³� ಸà³�ಳà³�ಳà³� ಇ-ಮೇಲà³� ಸಂದೇಶ. 
ಸೋಷಿಯಲ� ನೆಟ�‌ವರ�ಕಿಂಗ� ತಾಣಗಳಲ�ಲಿ ನೀವ� ಸಕ�ರಿಯರಾಗಿದ�ದರೆ ನಿಮ�ಮ ವ�ಯವಹಾರಗಳಿಗೆ ಬಳಸ�ವ ಇ-ಮೇಲ� ವಿಳಾಸವನ�ನ� ಅಲ�ಲಿ ನೀಡಲೇಬೇಡಿ. ಅದಕ�ಕಾಗಿ ಬೇರೆಯೇ ವಿಳಾಸ ಸೃಷ�ಟಿಸಿಕೊಳ�ಳಿ. ಮೇಲ�‌ನಲ�ಲಿ ಬರ�ವ ಕೊಂಡಿಗಳನ�ನೆಲ�ಲಾ ಕ�ಲಿಕ�ಕಿಸ�ವ ಮೊದಲ� ಎರಡೆರಡ� ಬಾರಿ ಯೋಚಿಸಿ. ವೆಬ�‌ಸೈಟ�‌ಗಳಲ�ಲಿ ನಿಮ�ಮ ವೈಯಕ�ತಿಕ ವಿವರಗಳನ�ನ� ನೀಡ�ವ ಮೊದಲ� ಅದ� ವಿಶ�ವಾಸಾರ�ಹವೇ ಎಂಬ�ದನ�ನ� ಪರಿಶೀಲಿಸಿ. ಒಮ�ಮೆ ಅಂತರ�ಜಾಲಕ�ಕೆ ನೀವ� ಸೇರಿಸ�ವ ಮಾಹಿತಿಯನ�ನ� ಸ�ಲಭದಲ�ಲಿ ಅಲ�ಲಿಂದ ತೆಗೆದ� ಹಾಕಲ� ಸಾಧ�ಯವಿಲ�ಲ. ಅದರ ಅಗಣಿತ ಪ�ರತಿಗಳ� ಎಲ�ಲೆಲ�ಲೋ ಅಡಗಿರಬಹ�ದ�. ಆದ�ದರಿಂದ ಯಾವ ವಿವರ ಅಂತರ�ಜಾಲದಲ�ಲಿರಬೇಕ� ಯಾವ�ದ� ಇರಬಾರದ� ಎಂಬ ವಿವೇಕ ನಿಮ�ಮದಾಗಿರಬೇಕ�.
ಎಲà³�ಲದಕà³�ಕಿಂತ ಮà³�ಖà³�ಯವಾಗಿ ನಿಮà³�ಮ ಕಂಪà³�ಯೂಟರà³� ಮತà³�ತà³� ಇಂಟರà³�ನೆಟà³� ಸಂಪರà³�ಕದ ಸà³�ರಕà³�ಷತೆಗೆ ಹೆಚà³�ಚಿನ ಗಮನಹರಿಸಿ. ವಿಂಡೋಸà³� ಬಳಕೆದಾರರಾಗಿದà³�ದರೆ ಒಳà³�ಳೆಯ ಆà³�ಯಂಟಿ ವೈರಸà³� ಇರಲಿ. ಜೊತೆಗೆ ಸಾಫà³�ಟà³�‌ವೇರà³� ಗಳ ಸà³�ರಕà³�ಷತಾ ಪà³�ಯಾಚà³�‌ಗಳನà³�ನà³� ಅಪà³�‌ಡೇಟà³� ಮಾಡಿ. ಮಾಲà³�‌ಗಳಲà³�ಲಿ ಉಚಿತವಾಗಿ ದೊರೆಯà³�ವ ಇಂಟರà³�ನೆಟà³� ಸಂಪರà³�ಕ ಬಳಸà³�ವಾಗ ಮಾಹಿತಿ ಕದಿಯಲà³� ಅವಕಾಶವಿಲà³�ಲದಂತೆ ನಿಮà³�ಮ ಮೊಬೈಲà³� ಫೋನà³�, ಲà³�ಯಾಪà³�‌ಟಾಪà³�‌ಗಳà³� ಸà³�ರಕà³�ಷಿತವಾಗಿರà³�ವಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳà³�ಳಿ. 
ಮಾಹಿತಿಯನ�ನ� ಎನ�ಕ�ರಿಪ�ಟ� ಅಥವಾ ಬೀಗಹಾಕಿಡ�ವ ವಿಧಾನಗಳನ�ನ� ಬಳಸಿ. ನಿಮ�ಮ ಕಂಪ�ಯೂಟರ� ಮಾಹಿತಿಯ ಹೆಬ�ಬಾಗಿಲನ�ನ� ತೆರೆದಿಟ�ಟಿದೆ ಎಂಬ�ದ� ನಿಜ. ಈ ಬಾಗಿಲಿನ ಮೂಲಕ ಒಳ�ಳೆಯವರ� ಒಳ ಬರ�ವಂತೆ ಕಳ�ಳರೂ ಬರಬಹ�ದ� ಎಂಬ�ದನ�ನ� ಮರೆಯದಿರಿ.

– ಓಂ ಶಿವಪà³�ರಕಾಶà³�